Czy też może potencjalnych widzów odstraszył program posiedzenia? Ostatnie posiedzenie było typowo roboczym spotkaniem, na którym podjęto decyzje dotyczące 52 uchwał. Wcześniej, mimo próby podjętej przez część radnych, nie udało się wprowadzić pod obrady uchwały, w której radni zwracali się do burmistrza Zalewskiego z prośbą o zwrot przywróconej sobie pensji i wyrównania. Do wprowadzenia wniosku pod obrady zabrakło jednego głosu. Rozpoczęte głosowania trzeba było przerwać już po 6. uchwale z powodu błędnej interpretacji zapisów regulaminu, podanej przez prawnika Urzędu Gminy. Po przerwie i doczytaniu regulaminu okazało się, że 3 z 5 „nieprzyjętych” przed chwilą uchwał, zostały prawnie przyjęte. Tak bywa, kiedy trzeba rozróżnić większość bezwzględną radnych stanowiących kworum, od większości głosującej. Tworzy to nieciekawy obraz zarówno prowadzącego obrady, jak i prawnika, gubiących się w zasadach, ustalonych 4 lata wcześniej. Do godziny 15:00 udało się przegłosować wszystkie uchwały, poza uchwałą przesuwającą ponad 1 mln zł w budżecie, w przypadku której wnioskodawca nie był w stanie podać konkretnych celów przesunięcia. Ogłoszono godzinną przerwę, końca której Panstwa komentator nie doczekał.

PS: 21 listopada wybrano nową/starą Radę Gminy Piaseczno. Państwa komentator postara się pojawiać na posiedzeniach i obiektywnie relacjonować wydarzenia, ponieważ kilka z nazwisk radnych pozwala sądzić, że będzie się działo.

Ten doniosły problem powinien stać się przedmiotem szczególnych rozważań przedwyborczych. Niewątpliwie wszystkie inne zagadnienia związane z administrowaniem na szczeblu samorządu wiążą się z zagadnieniem ładu przestrzennego pośrednio lub bezpośrednio. To zapisy w planach zagospodarowania przestrzennego determinują rodzaj zabudowy dopuszczalnej na danym terenie gminy. Im więcej terenów, gdzie będzie dopuszczalna zabudowa wielorodzinna tym więcej mieszkańców. Wraz ze wzrostem mieszkańców generowane będą nowe problemy. Brak wizji rozwoju gmin powoduje niekontrolowany napływ mieszkańców, co można zaobserwować na przykładzie Piaseczna.  Ma to zasadniczy wpływ na problemy komunikacyjne. Przyrost nowych osiedli nie idzie w parze ze wzrostem infrastruktury drogowej. Kolejnym problemem jest brak wystarczającej liczby miejsc w szkołach i przedszkolach. Nie wspomnę w tej wypowiedzi całego zagadnienia estetyki zabudowy oraz innych skutków społecznych nieprzemyślanych decyzji planistycznych.

Niewątpliwie należy również  zauważyć, że nawet dobre plany nie gwarantują pełnego zabezpieczenia przestrzeni architektonicznej. Istotą działalności developerów jest dążenie do maksymalizacji zysków. Dlatego w toku projektowania inwestycji będą balansować na granicy zapisów planistycznych. W tym zakresie doniosłą role do spełnienia ma starosta, który powinien stać na straży przestrzegania prawa w toku procesu wydawania pozwolenia na budowę. Czy wszystko w tym aspekcie jest w porządku? Zdaniem Łukasz Krawczyńskiego -  Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Powiatu Piaseczyńskiego -  nie wszystko gra. „Wszyscy byliśmy świadkami bulwersującej opinie publiczną afery z naczelnikiem wydziału architektonicznego, która wydała pozwolenie na budową firmie Multi Mekk bez właściwych dokumentów” – dodaje radny.

Jak widać powyżej, kluczem do opanowania chaosu architektonicznego, który obecnie panuje w powiecie piaseczyńskim jest: po pierwsze – uchwalenie nowych dobrych planów zagospodarowania przestrzennego oraz po drugie: ścisły nadzór nad procesem wydawania pozwoleń na budowę.

Patrząc przez ten pryzmat można zauważyć znaczącą poprawę plac planistycznych w Piasecznie. W większości części naszej gminy plany albo są  zmieniane albo już zostały zmienione w obecnej kadencji. Należy podkreślić duże zaangażowanie obecnych radnych w proces zmiany planów zagospodarowania. Gorzej wypada praca starostwa. „Od niechlubnej afery architektonicznej nadal nie ma naczelnika wydziału architektoniczno-budowlanego, a liczba skarg na prace tego wydziału, która do mnie wpływa stale rośnie” – przyznaje Łukasz Krawczyński.

Wybierając osoby, które będą  nas reprezentować w samorządzie warto przypatrzeć się  na to, jakie poglądy prezentują w aspekcie problemów architektonicznych Piaseczna. Niewątpliwie warto również sprawdzić, co, osoby które już zasiadały w samorządzie zrobiły, aby zmienić istniejący stan rzeczy na lepsze. Musimy sobie uświadomić, że od naszych decyzji podjętych w listopadzie będzie zależał wygląd Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego.

Dla przypomnienia osobom mniej zorientowanym w polityczno-wyborczej geografii naszej gminy:

Okręg numer 1. obejmuje teren Piaseczna pomiędzy torami kolejowymi a ulicą Wojska Polskiego, tzw. osiedle Słowicza, osiedla po obydwu stronach ulicy Puławskiej i przy ulicy Szkolnej oraz Józefosław. Jest to najbardziej zurbanizowany teren Piaseczna, zawierający duże skupiska bloków oraz jedno sołectwo.

Okręg numer 2. to tereny Zalesia Dolnego, starego Piaseczna, osiedla Lech, Zalesinka oraz tereny przemysłowe. Zdecydowana większość tych terenów znajduje się w granicach miasta Piaseczna. Wyjątkiem jest sołectwo Gołków.

Okręg 3. obejmuje tereny 33 sołectw, m.in. Zalesie Górne, Chyliczki i Julianów.

W kwestii podziału ścierają się 2 koncepcje: z jednej strony zaproponowana przez Starostę Piaseczyńskiego propozycja, by okręgi 1 i 2 do Rady Gminy stanowiły jeden okręg do Rady Powiatu, a okręg numer 3 – drugi. Koncepcję tę radni gminni ocenili negatywnie. Występująca z negatywną opinią na temat tego rozwiązania pani Teresa Borowska, radna z ramienia Klubu Rozwoju, twierdzi, iż najlepszym rozwiązaniem, – bo grupującym wszystkie
tereny wiejskie – jest połączenie okręgów 1 i 3 w jeden okręg wyborczy do Rady Powiatu, i oddzielenie okręgu nr. 2.

Biorąc pod uwagę charakterystykę okręgów do Rady Gminy, łączenie okręgów 1 i 3 uważam za błąd. Nie przekonuje mnie stanowisko stowarzyszenia Nasz Józefosław i Julianów, według którego takie właśnie rozwiązanie oznacza łączenie terenów wiejskich. Odbędzie się to kosztem terenów miejskich stanowiących większość okręgu nr 1., przyłączonych w ten sposób do terenów wiejskich wyłącznie na podstawie nominalnego statusu Józefosławia,
jako wsi. Należy zauważyć, że jest to jednak obszar o charakterze miejskim. Uważam, że połączenie terenów najbardziej zurbanizowanych w jeden okręg pozwoli na godne reprezentowanie Miasta Piaseczna w Radzie Powiatu. Dzięki temu okręg miejski będą reprezentowały osoby mieszkające tam, na co dzień i znające jego problemy od podszewki. W okręgu trzecim także zostaną wybrani przedstawiciele znający specyfikę tych terenów. Podobnego zdania jest również radny powiatowy Łukasz Krawczyński, który po głosowaniu nie krył swojego wzburzenia. Zdaniem radnego propozycja Klubu Rozwoju wynika z faktu, iż Mariusz Słowik chce w ten sposób ułatwić reelekcje swojej mamie, która obecnie jest radną powiatową.

W głosowaniu wzięło udział 20 radnych. Rada Miejska w Piasecznie 11 głosami przyjęła uchwałę o negatywnej opinii dla zmian w uchwale Rady Powiatu, (czyli dla propozycji Starosty). 4 radnych było przeciwko uchwale, 5 wstrzymało się od głosu.

Zastanawia mnie postawa radnych wstrzymujących się od głosowania. Czy to oznacza, że podział okręgów wyborczych w gminie, którą reprezentują jest im obojętny?

Decyzja radnych nie jest wiążąca dla Rady Powiatu. Głosowanie nad kształtem okręgów odbędzie się 11 sierpnia na Sesji Rady Powiatu Piaseczyńskiego.

Paweł Dobosz: Czy Twoim zdaniem w Zalesiu Dolnym istnieje problem niekontrolowanej samowoli budowlanej, stawiania domów i innych obiektów, nie pasujących do otoczenia, czy wręcz szpecących przestrzeń publiczną?

Paweł Lach: Tak. Zgadza się problem istnieje nie od dziś. I dzieje się tak mimo ograniczeń nakładanych chociażby przez prawo budowlane czy plany zagospodarowania przestrzennego. Dobrym przykładem jest tu lasek za szkołą podstawową przy skrzyżowaniu Al. Kasztanów i ulicy Grabowej, gdzie w ciągu ostatniego roku, może dwóch, wbrew planowi zagospodarowania wycięto drzewa i postawiono dwa domy. Wygląda to szpetnie.

PD: Dlaczego w takim razie jesteś przeciwny wpisaniu układu architektonicznego Zalesia Dolnego do rejestru zabytków? Taki wpis pomógłby przecież chronić Zalesie przed takimi zagrożeniami.

PL: Nieprawda. Problemem nie leży w tym, jakie instrumenty prawne stworzymy, ale w tym, jak będziemy egzekwowali prawo, które już istnieje. Jestem przeciwny, ponieważ uważam, że wpisywanie układu urbanistycznego Zalesia Dolnego do rejestru zabytków jest wylewaniem dziecka z kąpielą. Tak naprawdę, przyniesie to mieszkańcowi, który chce żyć zgodnie z prawem więcej szkody niż pożytku. Jeżeli ktoś będzie chciał wybudować sobie dom, rozebrać go i postawić sobie w tym miejscu nowy albo wyciąć drzewa, to on to zrobi nie patrząc na koszty, albo ich nie ponosząc ponieważ nikt tego nie wyegzekwuje, albo płacąc to, co będzie musiał. Natomiast jeżeli ja, jako zwykły mieszkaniec, chciałbym coś zrobić zgodnie z prawem, będę musiał pokonać ileś kolejnych przeszkód (więcej niż teraz). A nie zamierzam omijać prawa, więc wolałbym, żebym tych przeszkód prawnych miał mniej.

PD:  Czy na pewno tak będzie? Czy Wojewódzki Konserwator Zabytków przedstawił już listę wytycznych, które miałyby obowiązywać na obszarze Zalesia Dolnego? Może ostatecznie uzgodniony z Wami zakres obostrzeń nie będzie aż tak uciążliwy? A jednocześnie zapobiegnie działaniom, które mogłyby piękno Zalesia zniszczyć.

PL: Według projektu, który został udostępniony, aktualnie proponowane obostrzenia, jak na przykład obowiązek zgłaszania małej architektury, czy uzgadniania wyglądu zewnętrznego (mam na myśli choćby ogrodzenia) to problemy, które dotkną zwykłych mieszkańców, gdyż na to potrzebna będzie zgoda konserwatora zabytków. Po spotkaniu mieszkańców z konserwatorem nie do końca wierzę w wypracowanie konsensu w kwestii obostrzeń. Tak naprawdę, to my w tym momencie nie mamy już nic do powiedzenia. Konserwator podjął działania z urzędu i nie musi się na nas oglądać. Jedyną możliwością jaką mamy jest stanie się stroną w sporze z konserwatorem, co umożliwiłoby doprowadzenie do rozprawy sądowej, która być może zakończyłaby się uchyleniem decyzji konserwatora przez sąd.

PD:  Czy konserwator nie zadeklarował, że będzie uzgadniał z mieszkańcami kwestie wpisu?

PL: Konserwator zadeklarował. Pytanie tylko z kim będzie te kwestie uzgadniał i jak to będzie wyglądało. Są dwie grupy, które mają zdania całkowicie odrębne. Jedna grupa, czyli Towarzystwo Przyjaciół Zalesia Dolnego, twierdząc, że stoi na straży ładu i wyglądu miasta-ogrodu Zalesie Dolne, złożyła taki wniosek to konserwatora zabytków, co zapoczątkowało procedurę wpisywania Zalesia do rejestru. Pytanie więc, z kim teraz będą prowadzone rozmowy – czy z osobami, które chcą wpisu, czy z tymi, które są mu przeciwne.

PD:  Czy nie było tak, że Towarzystwo Przyjaciół Zalesia Dolnego już wcześniej ten temat podnosiło i prosiło mieszkańców o opinie?

PL: Towarzystwo Przyjaciół Zalesia Dolnego zaktywizowało naszą społeczność ok. 10 lat temu, kiedy to udało się zablokować inwestycję na Górkach Szymona. Wówczas też Towarzystwo zwróciło uwagę na problem samowoli budowlanych i zaczęło działać w kierunku jego rozwiązania. Jednak według mojej wiedzy kwestia wpisania Zalesia do rejestru zabytków nie była konsultowana z innymi mieszkańcami.

PD:  Jaki, Twoim zdaniem, % mieszkańców Zalesia Dolnego jest za wpisaniem Zalesia Dolnego do rejestru zabytków, a jaki % jest temu przeciwnych?

PL: Jest część ludzi, którym na tym zależy – Towarzystwo i osoby o podobnych poglądach. Jest grupa (w ramach której zbierano podpisy i wnioski od właścicieli nieruchomości), która jest projektowi przeciwna. Jest też, myślę, duża grupa, do której ta informacja nie dotarła. I są też osoby, którym jest to obojętne. Myślę, że osób jakkolwiek zainteresowanych, opowiadających się po którejś ze stron jest może 50% wszystkich mieszkańców Zalesia. I myślę, że osoby przeciwne wpisowi stanowią w tej grupie większość.

PD:  Czy próbowaliście porozumieć się ze zwolennikami wpisu, wypracować jakiś kompromis, rozwiązanie, które satysfakcjonowałoby obie strony?

PL: Były próby rozmowy. Było spotkanie w szkole podstawowej w Zalesiu Dolnym, kilka dni przed spotkaniem z konserwatorem. Z tego, co wiem, zostało ono zorganizowane przez radnych. Zaproszono przedstawicieli Towarzystwa i zainteresowanych mieszkańców. Niestety ciężko jest dojść w tej sprawie do konsensusu, gdyż z jednej strony jest Towarzystwo, które walczy o wizję całego Zalesia, a z drugiej są osoby, które nie chcą, aby obostrzenia dotyczyły ich nieruchomości.

PD:  Co więc zrobić w sytuacji, gdy część mieszkańców chce wpisu, a część go nie chce. Jak rozstrzygnąć tę kwestię?

PL: Jedynym demokratycznym rozwiązaniem byłoby coś na kształt referendum. Niestety, aby referendum było prawnie wiążące musiałoby być przeprowadzone na terenie całej Gminy Piaseczno, a nie tylko wśród mieszkańców Zalesia Dolnego. A to nie byłoby dobre rozwiązanie, gdyż dla większości mieszkańców gminy problem, o którym rozmawiamy jest zbyt abstrakcyjny. Pozostają więc konsultacje społeczne. Jednak nie powinny być one prowadzone przez konserwatora, gdyż uruchamiając procedurę wpisu, stał się on już niejako stroną w sporze. Tak to przynajmniej widzi część mieszkańców. Tak naprawdę potrzebny byłby tu, niezaangażowany po żadnej ze stron, arbiter. Mogliby to być na przykład radni.

PD:  Jak, Twoim zdaniem, problem powinien zostać rozwiązany, żeby obie strony były usatysfakcjonowane?

PL: Moim prywatnym zdaniem, jakimś rozwiązaniem byłoby objęcie ochroną konserwatorską konkretnych ulic, tych, które zachowały pierwotny charakter i większość zabytkowych zabudowań. O inne części Zalesia można zadbać bez konieczności wpisywania ich do rejestru zabytków, czego przykładem może być oddana ostatnio do użytku Al. Pokoju.

PD:  Zwolennicy poddania układu Zalesia ochronie konserwatorskiej zwracają uwagę na fakt, że obecne uregulowania prawne nie chronią Zalesia w wystarczający sposób. W jaki więc sposób chronić Zalesie, skoro dotychczasowe metody jego ochrony się nie sprawdzają?

PL: Trzeba zacząć egzekwować obowiązujące prawo. Zacząć nakładać kary. Zacząć egzekwować nakazy rozbiórki i doprowadzenia do poprzedniego stanu. Takim rażącym przykładem są tu Górki Szymona, gdzie do dzisiaj, po tylu latach dalej straszy rozpoczęta budowa. Nie zostało to rozebrane, nie zostało doprowadzone do poprzedniego stanu.

PD:  Jesteś w stanie wskazać do kogo należałoby się zwrócić bezpośrednio, żeby coś tym zrobić?

PL: Częściowo jest to Wydział Architektury Starostwa Powiatowego, który wydaje większość pozwoleń. Odpowiedzialnym jest tu też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który niestety nie ma zbyt wielu sukcesów na swoim koncie, a zdarzyło mu się niestety zaliczyć kilka wpadek. Więc być może jest to kwestia znalezienia odpowiednich ludzi na odpowiednie stanowiska, którzy zaczną wykonywać swoje zadania z pasją.

PD:  A może jest to kwestia wywierania społecznej presji na urzędników. Może po prostu mieszkańcy Zalesia takiej presji nie wywierają?

PL: Jak najbardziej wywierają. Kilka razy spotkałem się z tym, że Straż Miejska reagowała na zgłoszenia wypalania liści, co jest, z tego co wiem, zabronione. Ale z drugiej strony, jak były zgłoszenia wycinki drzew to nawet jak się strażnicy pojawiali, to nie reagowali. Poza tym dla człowieka, który kupił sobie działkę w Zalesiu Dolnym i buduje sobie na niej od podstaw dom, który jest tak naprawdę małą willą, kara urzędowa za wycięcie drzewa jest karą śmieszną.

PD:  To może wróćmy jeszcze na chwilę do kwestii ewentualnego objęcia Zalesia ochroną konserwatorską. Mówisz, że aktualnie obowiązujące przepisy, w tym kary za wycinkę drzew, nawet egzekwowane, nic tak naprawdę dla ukaranego nie znaczą. Może więc jednak wpis do rejestru jest tak naprawdę jedynym skutecznym rozwiązaniem problemu.

PL: Plan zagospodarowania przestrzennego nakazuje przestrzeganie określonych zasad i prawo przewiduje kary za ich złamanie. Podobnie jest, prawdopodobnie, z przepisami związanymi z ochroną konserwatorską. Moim zdaniem wpisanie Zalesia Dolnego do rejestru zabytków utrudni tylko życie tym ludziom, którzy będą chcieli działać zgodnie z literą prawa, nie zapobiegając jednocześnie działaniom osób, które zdecydują się to prawo złamać. Sposobem na osoby łamiące prawo i zakazy moim zdaniem były by wyższe kary oraz ich skuteczne egzekwowanie.